K29.5: Kronični gastritis, nespecificiran – simptomi, mogući uzroci i cjelovito liječenje
Što znači kronični gastritis, nespecificiran?
Kronični gastritis, nespecificiran (K29.5) označava dugotrajnu upalu želučane sluznice kod koje nije jasno utvrđen točan uzrok niti tip oštećenja (npr. atrofični, hipertrofični ili autoimuni oblik). Ova dijagnoza se koristi kada su simptomi i nalazi prisutni, ali nije moguće sa sigurnošću razvrstati stanje pod druge specifične podvrste kroničnog gastritisa.
Glavni mogući uzroci
-
Infekcija s Helicobacter pylori – iako nije potvrđena kod svih pacijenata
-
Dugotrajno korištenje lijekova (NSAID, aspirin)
-
Neuravnotežena prehrana – začinjena, masna, prerađena hrana
-
Pušenje, alkohol i kofein
-
Stres i emocionalna napetost
-
Genetska predispozicija ili autoimune reakcije koje još nisu potvrđene
Najčešći simptomi kroničnog nespecificiranog gastritisa
-
Osjećaj težine i nelagode nakon obroka
-
Mučnina, nadutost, podrigivanje
-
Povremena bol u epigastričnom području
-
Loš zadah iz usta
-
Umor i gubitak apetita
-
Ponekad: nejasna slabokrvnost bez poznatog uzroka
Dijagnostika i isključenje drugih uzroka
-
Gastroskopija s biopsijom – najvažniji dijagnostički alat
-
Testovi na H. pylori – iz daha, stolice ili tkiva
-
Krvne pretrage – opća krvna slika, status željeza, vitamina B12
-
Analiza želučane kiseline – kod sumnje na hipo- ili hiperaciditet
-
Eliminacijska dijagnostika – isključenje drugih gastrointestinalnih bolesti (npr. celijakija, Crohnova bolest)
Liječenje i terapijski pristupi
Liječenje uzroka (ako se naknadno otkrije)
-
Eradikacija H. pylori (ako je pozitivan)
-
Prestanak uzimanja štetnih lijekova ili zamjena sigurnijim alternativama
-
Psihološka podrška i terapije za smanjenje stresa
Ublažavanje simptoma
-
Inhibitori protonske pumpe (IPP) – smanjuju kiselost i olakšavaju simptome
-
Antacidi i alginati – trenutno ublažavanje nelagode
-
Prokinetici – za poticanje motiliteta želuca
-
Biljna terapija – kamilica, matičnjak, sladić i đumbir
Prehrana i životne navike
-
Izbjegavanje iritantne hrane i pića (alkohol, kava, gazirano)
-
Česte i manje količine obroka
-
Uravnotežena prehrana bogata vlaknima i probioticima
-
Pijenje toplih, ali ne prevrućih napitaka
-
Izbjegavanje pušenja i kasnih večera
Prevencija komplikacija i praćenje
-
Redovita gastroskopija kod perzistentnih simptoma
-
Praćenje statusa vitamina B12, željeza i folata
-
Kontrola želučane sluznice svake 1–2 godine
-
Edukacija pacijenata o ranim znakovima pogoršanja (krvarenje, nagla mršavost, anemija)
Psihosomatski aspekti i holistički pristup
-
Uloga stresa i emocija u gastritisu često je podcijenjena – kronična napetost može dugoročno pogoršavati stanje.
-
Tehnike relaksacije: meditacija, vođena vizualizacija, joga, disanje
-
Podrška psihologa ili terapeuta kod pacijenata s izraženim psihosomatskim simptomima
Dalibor Katić